( TT&VH ) - 1. Vì thế mà lồng đèn Trung Quốc được dịp trúng mùa... Tôi không biết
trung thu mỗi năm Việt Nam nhập bao nhiêu cái lồng đèn Trung Quốc. Dễ thường cả triệu. Cứ tính “bèo” nhất ba mươi ngàn một chiếc , thì sơ sơ cũng đến ba mươi tỉ đồng. Không nhỏ. Mà vì sao phải nhập lồng đèn ngoại? Tôi nêu câu hỏi này với bạn bè. Vài người , dân lọc lõi thương trường , nhìn tôi như thằng lẩm cẩm: “Thì tại lồng đèn ngoại ưu tú , vận dụng công nghệ điện tử hiện đại hơn , tạo nên nhiều hiệu ứng ánh sáng và âm thanh quyến rũ hơn , kiểu dáng phong phú hơn , giá cả lại rẻ hơn... chứ sao! Nhập như vậy còn hơn mình làm...!”. Thật buồn! Các mẫu đèn lồng được chưng bày trong cuộc thi đèn lồng tại Hội An , rằm Tháng Giêng , 2009.2. Tôi không ghét cái lồng đèn ngoại. Tôi không bảo thủ với cái lồng đèn Việt Nam. Tôi chỉ hơi nản lòng với cách tư duy phổ biến ở nhiều người Việt Nam. Đại khái chẳng có ai nghĩ lại từ cái điều đơn giản nhất: Liệu cái lồng đèn có tạo thành nổi một mùa Tết trung thu nam 2014? Tôi có hai đứa con nhỏ. Năm nào đến Tết trung thu tôi cũng đưa chúng đi mua lồng đèn. Đương nhiên , chúng chọn lồng đèn Trung Quốc. Đứa nào cũng thích. Nhưng rồi , chúng làm gì với cái lồng đèn? Chẳng biết làm gì. Ở nhà , hai cha con săm soi với nhau một chút , cầm lồng đèn chạy quanh nhà một chút , rồi thôi. Có khi , chưa kịp vui đã bị người lớn quát vì cứ “mở nhạc ò í e nhức hết cả đầu!” Chưa kể , có lúc bị ăn đòn vì tội “phá của - chưa gì đã tháo tung tất cả!”... Còn ra đường , cả bọn trẻ con cầm lồng đèn cũng chẳng biết làm gì. Cũng chỉ chạy vòng vo. Không ít lần , tôi nghe bọn chúng “gáy” với nhau: “Lồng đèn của bố tau mua đó , mắc lắm đó!...”. Rồi đứa vênh mặt , đứa ỉu xìu... Những bấy giờ , thiên nhiên , tôi đâm ghét cái lồng đèn ngoại! 3. Tôi lớn lên trong thời kì núi sông cực kỳ khó khăn về kinh tế. Cái gì cũng thiếu. Nhưng ký ức về tuổi thơ của tôi , đến giờ , vẫn đầy ắp kỷ niệm. Năm nào cũng vậy , từ đầu tháng 8 ( Âm lịch ) , nhà trường tổ chức cho chúng tôi thi làm lồng đèn. Ở lớp , công chúng thi với nhau làm lồng đèn “Bánh ú” , lồng đèn “Ông sao” , lồng đèn “Cá chép”...; Ở cả trường , lớp này lớp kia thi làm lồng đèn “Kéo quân”... Cái khí trời chào đón Tết
trung thu này thật rộn rã. Lễ hội lồng đèn Hàn Quốc.Niềm vui cộng lên từng chút , kỷ niệm cộng thêm từng chút - từ khi chúng tôi rủ nhau đi mua tre , mua giấy kiếng , giấy bóng mờ... rồi loay hoay tự làm cái lồng đèn của mình bên cạnh sự viện trợ của cha mẹ , của anh chi lớn - và vỡ òa vào cái đêm
trung thu 2014 , khi mà những chiếc lồng đèn mà chúng tôi tự làm đó được treo lên sáng rực cả sân trường với đủ hình dáng và sắc màu lung linh... Gồm Hán nhỏ tôi thuộc loại khéo tay , giỏi bắt chước , “cái gì cũng làm được” , nên mấy ngày làm lồng đèn , bạn bè kéo đến đầy nhà - đứa nhờ làm cái này , đứa nhờ chỉ cái kia... Vui! Đến giờ , tôi vẫn nhớ như in không ít gương mặt bạn bè từ những chuyện xa xưa như thế. Rồi năm nào tôi cũng đoạt giải. “Chuyện nhỏ như con thỏ!” , nhưng dễ thường , cũng đủ ươm mầm trong tôi những mong ước khác... Tôi già rồi ư? Bắt đầu sống với kỷ niệm rồi ư? Có cần phải văn vẻ hóa cái kiểu “tự làm , tự sướng” vậy không? Tôi tin là không. Mấy năm rồi đây , đi Đông , đi Tây , nhìn khắp thế gian , và nhìn dưới góc nhìn chuyên Học hỏi tầm ảnh hưởng của nghệ thuật thị giác , nghệ thuật cộng đồng , tôi tin rằng , cái kiểu “tự làm , tự sướng” kia vẫn cực kỳ bổ ích. Nó kích thích ý thức biểu hiện bản thân bằng niềm vui và năng lực sáng tạo nơi mỗi người. Nó tạo ra một môi trường giao tiếp cởi mở nối kết cộng đồng. Nó là những sự kiện mang lại niềm vui sống và sản sinh kỷ niệm nuôi dưỡng tâm hồn mỗi người... Hãy thử tìm hiểu lễ hội Lồng đèn ở tứ bề trên núi sông Hàn Quốc vào dịp Lễ Phật Đản hằng năm. Xương sống của các lễ hội này , bao giờ cũng là những cuộc thi làm lồng đèn của các em học sinh phổ biến , của các hội đoàn tôn giáo. Người ta cũng luôn dành ra những không gian được chuẩn bị sẵn mọi thứ và cung cấp nguyên nguyên liệu , kể cả hướng dẫn kỹ thuật để bất luận du khách nào cũng có thể sản xuất cái lồng đèn , để đặt dấu ấn của mình tại Lễ hội... Đặt Sự tình “Tại sao phải nhập lồng đèn ngoại” , tôi chỉ muốn lưu tuy là , không thể nhìn cái lồng đèn trung thu nam 2014 như nhìn cái bóng đèn điện ai cũng thắp sáng trong nhà. Cần phải thấy , chỉ cái lồng đèn , không thể tạo thành một mùa Tết
trung thu . Ý nghĩa là ở những sự kiện , những câu chuyện xoay quanh chiếc lồng đèn. Và vui , là ở cái khí trời “rước đèn đi chơi” , “rước đèn đi khắp phố phường”...Nguyên Hưng ( TT&VH ) - 1. Bánh trung thu nam 2014 với lồng đèn Trung Quốc đã tràn ra phố. Bánh
trung thu nam 2014 bây giờ , dường như , chỉ dành cho người lớn - có cớ làm quà hiếu hỉ cho nhau. Còn với trẻ con , Tết
trung thu , cốt tử , xoay quanh cái lồng đèn. Vì thế mà lồng đèn Trung Quốc được dịp trúng mùa... Tôi không biết trung thu mỗi năm Việt Nam nhập bao nhiêu cái lồng đèn Trung Quốc. Dễ thường cả triệu. Cứ tính “bèo” nhất ba mươi ngàn một chiếc , thì sơ sơ cũng đến ba mươi tỉ đồng. Không nhỏ. Mà vì sao phải nhập lồng đèn ngoại? Tôi nêu câu hỏi này với bạn bè. Vài người , dân lọc lõi thương trường , nhìn tôi như thằng lẩm cẩm: “Thì tại lồng đèn ngoại ưu tú , vận dụng công nghệ điện tử hiện đại hơn , tạo nên nhiều hiệu ứng ánh sáng và âm thanh quyến rũ hơn , kiểu dáng phong phú hơn , giá cả lại rẻ hơn... chứ sao! Nhập như vậy còn hơn mình làm...!”. Thật buồn! Các mẫu đèn lồng được chưng bày trong cuộc thi đèn lồng tại Hội An , rằm Tháng Giêng , 2009. 2. Tôi không ghét cái lồng đèn ngoại. Tôi không bảo thủ với cái lồng đèn Việt Nam. Tôi chỉ hơi nản lòng với cách tư duy phổ biến ở nhiều người Việt Nam. Đại khái chẳng có ai nghĩ lại từ cái điều đơn giản nhất: Liệu cái lồng đèn có tạo thành nổi một mùa Tết trung thu? Tôi có hai đứa con nhỏ. Năm nào đến Tết
trung thu tôi cũng đưa chúng đi mua lồng đèn. Đương nhiên , chúng chọn lồng đèn Trung Quốc. Đứa nào cũng thích. Nhưng rồi , chúng làm gì với cái lồng đèn? Chẳng biết làm gì. Ở nhà , hai cha con săm soi với nhau một chút , cầm lồng đèn chạy quanh nhà một chút , rồi thôi. Có khi , chưa kịp vui đã bị người lớn quát vì cứ “mở nhạc ò í e nhức hết cả đầu!” Chưa kể , có lúc bị ăn đòn vì tội “phá của - chưa gì đã tháo tung tất cả!”... Còn ra đường , cả bọn trẻ con cầm lồng đèn cũng chẳng biết làm gì. Cũng chỉ chạy vòng vo. Không ít lần , tôi nghe bọn chúng “gáy” với nhau: “Lồng đèn của bố tau mua đó , mắc lắm đó!...”. Rồi đứa vênh mặt , đứa ỉu xìu... Những bấy giờ , thiên nhiên , tôi đâm ghét cái lồng đèn ngoại! 3. Tôi lớn lên trong thời kì núi sông cực kỳ khó khăn về kinh tế. Cái gì cũng thiếu. Nhưng ký ức về tuổi thơ của tôi , đến giờ , vẫn đầy ắp kỷ niệm. Năm nào cũng vậy , từ đầu tháng 8 ( Âm lịch ) , nhà trường tổ chức cho chúng tôi thi làm lồng đèn. Ở lớp , công chúng thi với nhau làm lồng đèn “Bánh ú” , lồng đèn “Ông sao” , lồng đèn “Cá chép”...; Ở cả trường , lớp này lớp kia thi làm lồng đèn “Kéo quân”... Cái khí trời chào đón Tết trung thu này thật rộn rã. Lễ hội lồng đèn Hàn Quốc. Niềm vui cộng lên từng chút , kỷ niệm cộng thêm từng chút - từ khi chúng tôi rủ nhau đi mua tre , mua giấy kiếng , giấy bóng mờ... rồi loay hoay tự làm cái lồng đèn của mình bên cạnh sự viện trợ của cha mẹ , của anh chi lớn - và vỡ òa vào cái đêm trung thu , khi mà những chiếc lồng đèn mà chúng tôi tự làm đó được treo lên sáng rực cả sân trường với đủ hình dáng và sắc màu lung linh... Gồm Hán nhỏ tôi thuộc loại khéo tay , giỏi bắt chước , “cái gì cũng làm được” , nên mấy ngày làm lồng đèn , bạn bè kéo đến đầy nhà - đứa nhờ làm cái này , đứa nhờ chỉ cái kia... Vui! Đến giờ , tôi vẫn nhớ như in không ít gương mặt bạn bè từ những chuyện xa xưa như thế. Rồi năm nào tôi cũng đoạt giải. “Chuyện nhỏ như con thỏ!” , nhưng dễ thường , cũng đủ ươm mầm trong tôi những mong ước khác... Tôi già rồi ư? Bắt đầu sống với kỷ niệm rồi ư? Có cần phải văn vẻ hóa cái kiểu “tự làm , tự sướng” vậy không? Tôi tin là không. Mấy năm rồi đây , đi Đông , đi Tây , nhìn khắp thế gian , và nhìn dưới góc nhìn chuyên Học hỏi tầm ảnh hưởng của nghệ thuật thị giác , nghệ thuật cộng đồng , tôi tin rằng , cái kiểu “tự làm , tự sướng” kia vẫn cực kỳ bổ ích. Nó kích thích ý thức biểu hiện bản thân bằng niềm vui và năng lực sáng tạo nơi mỗi người. Nó tạo ra một môi trường giao tiếp cởi mở nối kết cộng đồng. Nó là những sự kiện mang lại niềm vui sống và sản sinh kỷ niệm nuôi dưỡng tâm hồn mỗi người... Hãy thử tìm hiểu lễ hội Lồng đèn ở tứ bề trên núi sông Hàn Quốc vào dịp Lễ Phật Đản hằng năm. Xương sống của các lễ hội này , bao giờ cũng là những cuộc thi làm lồng đèn của các em học sinh phổ biến , của các hội đoàn tôn giáo. Người ta cũng luôn dành ra những không gian được chuẩn bị sẵn mọi thứ và cung cấp nguyên nguyên liệu , kể cả hướng dẫn kỹ thuật để bất luận du khách nào cũng có thể sản xuất cái lồng đèn , để đặt dấu ấn của mình tại Lễ hội... Đặt Sự tình “Tại sao phải nhập lồng đèn ngoại” , tôi chỉ muốn lưu tuy là , không thể nhìn cái lồng đèn
trung thu 2014 ngay nao như nhìn cái bóng đèn điện ai cũng thắp sáng trong nhà. Cần phải thấy , chỉ cái lồng đèn , không thể tạo thành một mùa Tết
trung thu 2014 . Ý nghĩa là ở những sự kiện , những câu chuyện xoay quanh chiếc lồng đèn. Và vui , là ở cái khí trời “rước đèn đi chơi” , “rước đèn đi khắp phố phường”... Trò múa làm hề Hưng
.
